Irlandia Północna będzie pierwszym regionem Wielkiej Brytanii, który wprowadzi system stopniowego prawa jazdy (GDL) od 1 października 2026 r., co będzie stanowić największą zmianę w przepisach dotyczących prawa jazdy od siedmiu dekad. Posunięcie to ma na celu radykalne zmniejszenie nieproporcjonalnie wysokiego wskaźnika poważnych i śmiertelnych wypadków drogowych z udziałem młodych kierowców.
Dlaczego to ma znaczenie: kryzys bezpieczeństwa młodych kierowców
Młodzi kierowcy (w wieku 17–23 lat) biorą udział w 24% wszystkich śmiertelnych lub poważnych kolizji w Irlandii Północnej, mimo że stanowią zaledwie 8% całkowitej liczby kierowców. Statystyki te podkreślają kluczową i palącą kwestię bezpieczeństwa: początkujący kierowcy są znacznie bardziej narażeni na tragiczne wypadki. System GDL ma na celu rozwiązanie tego problemu poprzez wprowadzenie ustrukturyzowanego procesu uczenia się i ograniczeń czasowych.
Kluczowe zmiany w nowym systemie
GDL dokona kilku kluczowych zmian:
- Sześciomiesięczny okres karencji: Uczniowie muszą odczekać sześć miesięcy przed przystąpieniem do praktycznego egzaminu na prawo jazdy. Opóźnienie to daje dodatkowy czas na zdobycie doświadczenia i dojrzałości.
- Ograniczenia w nocy: Kierowcy poniżej 24 roku życia będą podlegać ograniczeniom dotyczącym jazdy w nocy. W godzinach od 23:00 do 6:00 mogą przewozić tylko jednego pasażera w wieku 14–20 lat, pod warunkiem, że na przednim siedzeniu siedzi osoba dorosła (powyżej 21 roku życia) z co najmniej trzyletnim stażem jazdy.
- Wymagany dziennik szkoleń: Nowi kierowcy muszą ukończyć program szkoleniowy GDL i prowadzić dziennik swoich postępów przed przystąpieniem do egzaminu praktycznego. Zapewnia to głębsze zrozumienie praktyk bezpiecznej jazdy.
- Przedłużony okres próbny: Nowi kierowcy będą musieli nosić plakietkę „R” przez 24 miesiące – czyli dwukrotnie więcej niż poprzedni okres. Dwa kolory wskażą, czy kierowca posiada prawo jazdy krócej, czy dłużej niż sześć miesięcy.
Międzynarodowe doświadczenie i egzekwowanie prawa
Model GDL udowodnił już swoją skuteczność w innych krajach, takich jak Australia, Kanada i Szwecja. Osoby naruszające nowe ograniczenia zostaną ukarane karą trzech punktów karnych w prawie jazdy lub grzywną do 1000 funtów. Departament Infrastruktury podkreśla, że działania te nie mają na celu ograniczania niezależności, ale ratowanie życia w najbardziej niebezpiecznym momencie dla nowych kierowców.
Ogólny obraz: czy inne regiony Wielkiej Brytanii pójdą w ich ślady?
Inicjatywa dotycząca Irlandii Północnej rodzi pytania, czy inne regiony Wielkiej Brytanii pójdą podobną drogą. Biorąc pod uwagę sukces programów GDL w innych krajach, dowody wskazują, że taka polityka może znacznie zmniejszyć liczbę wypadków i zgonów wśród młodych kierowców. Jednak szersze przyjęcie będzie wymagało dokładnego rozważenia akceptacji społecznej i wyzwań logistycznych.
„Głównym celem edukacji w zakresie nauki jazdy powinno być kształtowanie bezpiecznych kierowców, a nie tylko posiadających kompetencje techniczne” – powiedziała Minister Infrastruktury Liz Kimmins.
Wprowadzenie GDL planuje osiągnąć ten cel poprzez ustrukturyzowane podejście do nauki jazdy, w tym ukończenie programu szkoleniowego i księgi rekordów. Dzięki temu lepiej przygotujesz kierowców zarówno do egzaminu na prawo jazdy, jak i do początkowego okresu po jego zdaniu, pomagając uczniom zrozumieć, w jaki sposób czynniki takie jak ich postawa, osobowość, zachowanie i uczucia wpływają na ich styl jazdy.
